Tin mới

Kỹ thuật thu và bảo quản hoa

18/03/2016

Hoa là một sản phẩm đặc biệt, giá trị của hoa phụ thuộc nhiều vào thời kỳ thu hoạch hoa để bán. Yêu cầu lúc bán là lúc hoa tươi đẹp nhất, đáp ứng được nhu cầu của người mua. Do đó, để có hoa đẹp cần tuân thủ các hướng dẫn sau đây:

 1. Xác định thời điểm thu hoạch hoa: Hoa thu hoạch tốt nhất vào buổi sáng sớm khi cành hoa còn sung nhựa, nhiều nước hay vào lúc chiều râm mát để tránh sự bốc hơi nước của hoa. Tuyệt đối không nên thu hoạch vào giữa trưa vì lúc này nhiệt độ cao, ánh sáng mạnh sẽ làm cho cành hoa héo tàn nhanh.

 2. Cách thức thu hái: Ở mỗi loài hoa khác nhau thì cách thu hái khác nhau.

 - Hoa lan : Thu hoạch khi hoa đã nở hết từ dưới gần lên phía ngọn.

 - Đồng tiền: Thu hoạch khi hàng bên ngoài hoa xuất hiện màu .

 - Hoa cúc: Đối với hoa cúc chỉ nên cắt khi hoa đã nở khoảng 2/3 số cành hoặckhi hoa đã nở gần hoàn toàn cánh hoa vòng ngoài ở trên cây, nếu cắt sớm hơn khoảng 1/3 số cành nở, hoa nở mặt không đồng đều, hoa không xòe hết các cánh còn lại.

 - Hoa hồng: Hoa hồng được thu hoạch khi hoa vừa hé nở, nghĩa là cắt lúc hoa còn búp vì hoa sau khi thu hoạch tiếp tục nở. Trước khi cắt hoa hồng nên tưới nhiều nước để hoa hút nước giữ trữ nước, vì hoa hồng sau khi cắt sẽ bốc hơi mất rất nhiều nước dễ làm cho hoa hồng bị héo. Để giữ nhựa còn dư trong cành hoa hồng không bị chảy mất ta nên cắm vào nước sạch , vết cắt phải xiên chéo để tăng diện tích bề mặt hút nước của hoa.

 - Hoa Lay ơn: Thu hoạch tốt nhất khi có 1 – 5 gié ló ra khỏi bao hoa, không nên cắt non quá sẽ làm chất lượng hoa giảm, số gié hoa trên 1 cành nở không hết.

 - Hoa Cẩm chướng: Thu hoạch tốt khi cánh hoa đẩy gần hoàn toàn ra khoi đài hoa (1/2 hoa nở), hoa sau khi cắm nở xòe tròn, mặt hoa lớn.

 - Lily: Thu hoạch khi búp phồng lớn ra, màu sắc đặc trưng của hoa có thể nhận biết. Đây là thời điểm thu hoạch thích hợp nhất.

 3. Bảo quản hoa sau khi thu hoạch:

Sau khi cắt khỏi gốc hay rời khỏi cây mẹ, sự sống của cành hoa bắt đầu giảm dần vì khả năng hút chất dinh dưỡng, hút nước không còn nữa. Nó chỉ sống được nhờ vào chất dinh dưỡng dự trữ còn lại trong cây, dần dần sẽ héo tàn do sự bốc hơi nước, hay do nấm hay vi khuẩn xâm nhập vào các tế bào mô dẫn, làm thối rữa các mạch dẫn truyền. Ngoài ra hoa cắt cành tàn nhanh trong đó có vai trò gây gìa hoa nhanh của Etylen, Etylen thường sản sinh ra nhiều ở hoa đã thụ phấn, thụ tinh ở lá hoặc hoa già và bị bệnh. Các xốc nhiệt độ, thiếu nước, thiếu vật chất hô hấp cũng làm cho hoa sản sinh nhiều Etylen. Do đó loại bỏ tác động xấu của Etylen trong bảo quản hoa cắt cành là một vấn đề quan trọng.

 * Các bước tiến hành bảo quản hoa sau thu hoạch:

 - Sau khi thu hoạch hoa cắt cành cần cắt thân hoa lại một lần nữa (khoảng 1 – 1,5 cm) ngâm trong nước ấm 38 – 44 độ C trong vòng 20 phút.

- Chuyển hoa qua ngâm trong thùng dung dịch có chứa 1% đường, một chất Biocide (AgNO3 50ppm), một chất Axit hóa (Axit citric 200 – 600 ppm) hoặc sunphat nhôm. Đường là chất dưỡng cây có thể thay thế phần thức ăn dự trữ cho hô hấp, trong khi đó Biocide sẽ hạn chế vi trùng làm hỏng thân hoa, chất axit hóa giúp làm giảm độ pH trong nước xuống 3,5 – 4,5. Nước được dùng xử lý phải là nước tinh khiết, độ kiềm là muối thấp, nên dùng nước đã ion hóa, không nên dùng nước máy vì chất Clo trong nước thường làm hoa chóng hỏng nhất là hoa lay ơn và đồng tiền. Ngoài những chất trên các hooc môn như N – 6 Benzyladenine 10 – 20 ppm và chất tạo ẩm như Sodium hypochlorit 4ppm cũng nên thêm vào để kéo dài thời gian bảo quản hoa.

 Chất bảo quản hoa được sử dụng ở mỗi giai đoạn khác nhau của quá trình phân phối. Người trồng hoa sau khi để trong kho và giao chuyển hoa cho tới người bán sỉ, bán lẻ, người tiêu dùng, chất bảo quản hoa phải tăng gấp đôi.

 Trong quá trình bảo quản hoa: cẩm chướng, bibi, đồng tiền, lily, tulip…. Những hoa này nên để xa hoa cúc vì hoa cúc tiết ra rất nhiều Etylen.

 * Các biện pháp khác áp dụng bảo quản hoa sau thu hoạch ở hộ gia đình hoặc bán lẻ.

 - Cắt hoa lại 1 lần (1 – 1,5cm). 

 - Ngâm trong nước ấm 38 – 440C.

 - Sử dụng hợp chất Chrysal (chất dinh dưỡng cung cấp cho hoa) thành phần bao gồm đường Glucose, Antibaceria Hypochoridcana trong điều kiện hoa tàn úa nhanh thay thế hợp chất trên bằng 28,35g nước chanh và 1 muỗng cà phê đường không được sử dụng Aspirin.

 Chú ý: bình hoặc dụng cụ ngâm hoa phải rửa sạch thay nước mỗi ngày 2 lần

 Hiện nay, tại Đà Lạt chất bảo quản hoa đồng tiền, hoa hồng, hoa bibi là Florissan nước, sản xuất tại Hà Lan do công ty Hasfarm nhập về. Phương pháp sử dụng: 1 gói pha trong 1 lít nước ngâm hoa từ 35 – 40 phút, trước khi ngâm hoa cũng phải thực hiện theo các bước trên. Ngoài ra có thể tẩm bông gòn trong dung dịch, bọc vào gốc bên ngoài có bịch nilong giữ độ ẩm và cung cấp chất dinh dưỡng cho hoa trong quá trình vận chuyển và bán ngoài thị trường.

 4. Phương pháp giúp hoa nở:

Dung dịch để giúp hoa nở: 1,5 – 2% đường Saccaro, 200 ppm Biocide, 75 – 100 ppm Acidifier được sử dụng ở nhiệt độ bình thường trong nhà, độ ẩm cao. Việc xử lý này thường được người trồng, bán sỉ, lẻ thực hiện. Sau khi hoa nở nên để vào kho. Ngoài ra có thể sử dụng xà phòng bột ngâm hoa và thúc đẩy hoa nở đều trước khi bán.

 5. Phân loại hoa:

 Hoa đem bán được phân loại theo tiêu chuẩn của các loại hoa:

 + Độ dài hoa.

 + Số lượng hoa trên thân.

+ Đường kính thân.

 6. Đóng gói hoa:

 Nếu đưa hoa đi xa, cần đóng gói cẩn thận để đảm bảo không khô héo, dập nát, trong quá trình vận chuyển. Mỗi loài hoa khác nhau được đóng gói theo phương pháp khác nhau.

Trung tâm Ứng dụng Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng

Phan Quốc Chính